شمس الدين حافظ

576

ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )

492 - « باد نسيم » اى باد ، نسيمِ يار دارى * زان نفحهء مشكبار دارى زنهار ، مكن دراز دستى * با طُرّهء او ، چه‌كار دارى اى گل ، تو كجا و روى زيباش * او مشك و تو بار خار دارى ريحان تو كجا و خط سبزش * او تازه و تو غبار دارى نرگس تو كجا و چشم مستش * او سرخوش و تو خمار دارى اى سرو ، تو با قد بلندش * در باغ چه اعتبار دارى اى عقل ، تو با وجود عشقش * در دست چه اختيار دارى روزى برسى به وصل ، حافظ * گر طاقت انتظار دارى * توضيحات : معنى بيت ( 1 ) ( اى باد از تو نسيم يار و بوى خوش او به مشام مىرسد ) معنى بيت ( 2 ) ( مبادا درازدستى كنى تو با موى پيشانى محبوب من چه كار دارى ) معنى بيت ( 3 ) ( اى گل تو كجا و روى زيباى جانان كجا ، قابل مقايسه نمىباشد زيرا او صاحب زلفى مانند مشك معطر است اما تو خار به همراه دارى ) معنى بيت ( 4 ) ( سبزى چهرهء ريحان كجا و خط عذار و زيباى يار كجا زيرا خط سبز يار زيبا و تازه است ولى بر چهرهء ريحان گرد و غبار روزگار نشسته است ) معنى بيت ( 5 ) ( چشم نرگس كجا و چشم شهلا و دل‌فريب يار كجا زيرا چشمان او مستانه و دلربا ولى از تو خمار و خواب‌آلود است ) معنى بيت ( 7 ) ( اى عقل تو با وجود عشق او اختيارى ندارى و مغلوب او هستى ) اعتبار ( ارزش ) معنى بيت ( 8 ) ( اى حافظ اگر طاقت انتظار داشته باشى بالاخره روزى به وصل جانان مىرسى ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - چون مانند باد بهارى ، بوى مشكبار همراه شما مىباشد ، پس شما كه اين اندازه خوب و دوست‌داشتنى هستيد چرا به امور ديگران بيهوده دخالت مىكنيد و موجبات رنجش ديگران را فراهم مىكنيد . 2 - بين نيت شما و اعمال او خيلى تفاوت است . اگر مىخواهيد به آرزوى خود برسيد ، بايد تلاش و كوشش زياد كنيد زيرا تو كجا و چشم مست جانان كجا ؟ ! با اين حالت و روش كه شما پيش مىرويد بين شما فاصلهء زياد است چون او سرخوش است ولى شما خمار هستيد و زندگى بدون شادى فايده‌اى ندارد . 3 - مادامىكه عشق هست از عقل كارى ساخته نيست ، پس صبر و شكيبايى را به شما توصيه مىكنم و از شما مىخواهم با متانت و بردبارى و كوشش گام برداريد . 4 - كسى كه به شما حسادت مىورزد ، قدى بلند و چهره‌اى سياه و چشم كوچك و دستانى دراز دارد از او دورى كنيد ، خانواده‌اى به شما عشق مىورزد ، جواب محبتهاى آنان را با محبت بدهيد تا پشيمان نشويد و نذر خود را ادا كنيد ، جناب‌عالى از امر و نهى متنفر هستيد و هنگام سخن گفتن بسيار با جرأت ، صميمى و مهربان مىباشيد ولى از جانب ديگران كمتر درك مىشويد . در اشتياق كشف اسراريد ، به شما نويد مىدهم اگر توكل و تلاش داشته باشيد خود يا فرزندانتان از موقعيت بسيار خوب و شامخى برخوردار خواهند شد . 5 - رنگ بنفش تيره يا سرخابى حتى سفيد را پيشنهاد مىكنم كه موجب عشق و حمايت مىگردد و بر احساسات شما و ديگران رنگ زندگى مىپاشاند و عدم تعادل و تصميم‌گيرى را از بين مىبرد و اراده را قوى مىسازد . 6 - اگر در رفتار او تغييراتى مىبينيد ، علتش خودخواهى و خودانديشى است كه جديدا به او دست داده تا خودى نشان دهد ، شما نگران نباشيد ، بالاخره مطيع خواهد شد . 7 - از حرفهاى او غم به دل راه ندهيد زيرا گاهى سخنانش منطق درستى ندارد . 8 - او را زياد لوس كرده‌ايد ، قدرى خوددار باشيد . گمشده پيدا مىشود و خريدوفروش سودآور است ، مسافرتى مهم در پيش داريد ، از مسافر خبرهاى خوش خواهيد شنيد ، بيمار شفا مىيابد ، تولدى جديد در راه است .